Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu, sırf bir kimsenin huzurunu kaçırmak amacıyla ona ısrarla telefon edilmesini, gürültü yapılmasını ya da aynı amaçla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulmasını cezalandıran ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 123. maddesinde düzenlenen bir suçtur. Cezası üç aydan bir yıla kadar hapistir; maddede nitelikli hâl yoktur. Uygulamada “rahatsız etme”, “telefonla taciz”, “mesajla rahatsız etme” ya da “huzur bozma” adlarıyla anılmaktadır. Suç CMK 100/3’teki katalog suçlar arasında yer almaz. Soruşturma ve kovuşturma mağdurun şikâyetine bağlıdır ve suç uzlaştırma kapsamındadır.
Kısa Cevap
TCK 123’e göre sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla telefon eden, gürültü yapan ya da aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunan kişiye mağdurun şikâyeti üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir. Suç, tek bir arama veya mesajla değil, tekrarlanan davranışların ısrar düzeyine ulaşmasıyla oluşur. Şikâyet süresi fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır; şikâyete bağlı olduğundan önce uzlaştırma yoluna gidilir. Üst sınır iki yılı geçmediği için CMK 100/4 gereği tutuklama kararı verilemez. Ceza bir yılı aşamayacağından şartları varsa adli para cezasına çevirme, erteleme ve HAGB mümkündür. Davaya asliye ceza mahkemesi bakar, dava zamanaşımı sekiz yıldır.
Kanun Metni
Kaynak: mevzuat.gov.tr(1) Sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla; telefon edilmesi, gürültü yapılması ya da aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulması halinde, mağdurun şikayeti üzerine faile üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.
Kanun Gerekçesi
Gerekçe için tıklayınız
Madde, belirli bağımlı hareketlerle kişilerin huzur ve sükûnlarının bozulması hususunda gösterilen çabaları cezalandırmaktadır.
Suçun maddî unsuru bir kimseye ısrarla, gece gündüz demeden telefon edilmesi veya ona karşı ısrarla gürültü yapılmasıdır. Örneğin oturulan apartmanın alt veya üst katında sürekli olarak öteberi çalarak gürültü yapılması gibi.
Ancak bu hareketlerin sırf mağdurun huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla yapılması gerekmektedir. Böylece madde, suçun oluşması için özel bir maksatla hareket edilmesi şartını getirmektedir.
Dikkat: edilmelidir ki, bu suç tanımıyla cezalandırılan fiiller, kişiler üzerinde uygulanacak maddî veya cebrî bir müdahale niteliği taşımamaktadır. Bu suç tanımı ile, kişilerin psikolojik, ruhsal sükûn içinde yaşamak hakkı korunmaktadır.
Yapılan etkinlikler sonucu mağdurun dengesi bozulduğu örneğin ruhsal bir teşevvüşe uğradığı hâllerde ise, kasten yaralama suçu söz konusu olacaktır.
Maddede düzenlenen suçun soruşturulması ve kovuşturulması, suçtan zarar görenin şikâyetine bağlıdır.
Suçun Hukuki Künyesi
| Künye Başlığı | Açıklama |
|---|---|
| Kanun Maddesi | Kişilerin huzur ve sükununu bozma, 5237 sayılı TCK’nın İkinci Kitap Birinci Kısmında, “Hürriyete Karşı Suçlar” başlıklı Yedinci Bölümde, 123. maddede düzenlenmiştir. |
| Şikayet | Şikâyete bağlıdır. Süre, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır (TCK 73/1); şikâyetten vazgeçme, sanık kabul ederse davayı düşürür (TCK 73/4, 73/6). |
| Zamanaşımı | Sekiz yıl (TCK 66/1-e); kesilme hâlinde en çok on iki yıl (TCK 67/4). Fail 15-18 yaş arasındaysa üçte iki, 12-15 yaş arasındaysa yarısı uygulanır (TCK 66/2). |
| Tutuklama ve Adli Kontrol | CMK 100/3 katalogunda yoktur. Üst sınır bir yıl olduğundan CMK 100/4 gereği tutuklama kararı verilemez; adli kontrol (CMK 109) uygulanabilir. |
| Uzlaşma | Şikâyete bağlı olduğundan uzlaştırma kapsamındadır (CMK 253/1-a). Uzlaştırma dışı bir suçla (ör. ısrarlı takip, cinsel taciz) aynı mağdura karşı birlikte işlenmişse uzlaşma uygulanmaz (CMK 253/3). Önödeme (TCK 75) uygulanmaz. |
| Etkin Pişmanlık | Bulunmamaktadır. |
| İndirim | Maddeye özgü indirim yoktur. Haksız tahrik (TCK 29), yaş küçüklüğü (TCK 31) ve altıda bire kadar takdiri indirim (TCK 62) genel hükümlere göre uygulanır. |
| Memuriyete Etkisi | Suç, 657 sayılı Kanun m.48/A-5’te ayrıca sayılan suçlar arasında yer almaz. Kasten işlendiğinden bir yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkûmiyet memuriyete engel olur; üst sınır bir yıl olduğundan bu ancak cezanın üst sınırdan verilmesi hâlinde gündeme gelir. |
| Görevli Mahkeme | Asliye ceza mahkemesi; fail çocuksa çocuk mahkemesi. |
Suçun Şartları ve Unsurları Nelerdir?
TCK 123’teki kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu üç şartın birlikte gerçekleşmesini arar: mağdura yönelen bir davranış, bu davranışın ısrarla tekrarlanması ve failin sırf mağdurun huzurunu bozmak maksadıyla hareket etmesi. Kanun üç seçimlik hareket sayar: telefon etmek, gürültü yapmak ve aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunmak. Resmî gerekçe tipik örnek olarak gece gündüz demeden telefon edilmesini ve apartmanın alt veya üst katında sürekli olarak bir şeyler çalınarak gürültü yapılmasını gösterir.
“Telefon etmek” uygulamada geniş yorumlanır; sesli arama yanında kısa mesaj, anlık mesajlaşma uygulamaları ve sosyal medya üzerinden tekrarlanan iletiler de ya bu hareket ya da “hukuka aykırı başka davranış” kapsamında değerlendirilir. Kapının sürekli çalınması, pencere önünde bağırılması, mağdurun aracına notlar bırakılması da son seçimlik harekete örnektir. Israr, davranışın kısa aralıklarla ve mağdurun açık ya da örtülü itirazına rağmen sürdürülmesidir; tek bir arama, birkaç dakika süren bir tartışma ya da tek seferlik bir gürültü bu suçu oluşturmaz.
Suçun sınırları iki yönden çizilir. Davranış mağdurun ruhsal dengesini bozacak bir etki doğurmuşsa gerekçeye göre artık kasten yaralama suçu söz konusu olur. Davranış takip etme veya temas kurmaya çalışma biçimini almış ve mağdurda ciddi bir huzursuzluk ya da güvenlik endişesi yaratmışsa 2022’de eklenen ısrarlı takip suçu gündeme gelir. Komşu gürültüsü gibi sırf huzur bozma maksadı taşımayan ya da ısrar düzeyine ulaşmayan davranışlar ise suç değil, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.36’daki gürültü kabahatidir ve idari para cezasına kolluk veya zabıta karar verir.
Fail ve Mağdur
Suçu herkes işleyebilir; özgü suç değildir. Mağdur da herhangi bir gerçek kişidir: eski eş veya sevgili, komşu, iş arkadaşı, borçlu ya da hiç tanınmayan biri olabilir. Tüzel kişilerin huzur ve sükûnu korunmaz; bir şirketin çağrı merkezinin sürekli aranması ancak orada çalışan gerçek kişiler açısından değerlendirilebilir. Mağdurun kadın, çocuk ya da aile bireyi olması cezayı artırmaz, fakat 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruyucu ve önleyici tedbirlerin yolunu açar.
Suçun Hukuki Konusu
Kanun suçu hürriyete karşı suçlar arasında saymıştır. Gerekçeye göre korunan değer, kişinin psikolojik ve ruhsal sükûn içinde yaşama hakkıdır; bu suçla cezalandırılan fiiller kişiye yönelen maddi veya cebri bir müdahale niteliği taşımaz. Suçun maddi konusu yoktur, fiil doğrudan mağdurun kişiliğine yönelir.
Manevi Unsur
Suç yalnız kastla ve özel bir maksatla işlenir: fail “sırf” mağdurun huzur ve sükûnunu bozmak amacıyla hareket etmelidir. Gerekçe bu ifadeyle özel bir maksat şartı getirildiğini açıkça belirtir. Bu nedenle alacağını tahsil etmek için ısrarla arayan, çocuğuyla görüşmek isteyen ya da gerçek bir sorunu bildirmeye çalışan kişide kural olarak suçun manevi unsuru oluşmaz; amaç başka bir hukuki ilişkiye dayanıyorsa bu durum titizlikle araştırılmalıdır. Taksirli hâli düzenlenmemiştir (TCK 22/1).
Dikkat: “Sırf huzur bozma maksadı” unsuru, savunmanın en sık dayandığı noktadır. Arama kayıtları tek başına maksadı göstermez; görüşmelerin içeriği, saatleri, mağdurun engelleme ya da uyarı yapıp yapmadığı ve taraflar arasındaki ilişki birlikte değerlendirilir.
Suçun Cezası Nedir?
TCK 123 üç aydan bir yıla kadar hapis cezası öngörür; aşağıdaki tablo hâllere göre cezayı, görevli mahkemeyi ve şikâyet ile uzlaşma durumunu gösterir.
| Hâl (fıkra) | Ceza | Görevli Mahkeme | Şikâyet / Uzlaşma |
|---|---|---|---|
| Temel hâl (123) | Üç aydan bir yıla kadar hapis | Asliye ceza | Şikâyete bağlı / uzlaştırma var |
| Haksız tahrik (123, 29) | Ceza dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir | Asliye ceza | Şikâyete bağlı / uzlaştırma var |
| Fail 15-18 yaş arası (123, 31/3) | Ceza üçte bir indirilir | Çocuk mahkemesi | Şikâyete bağlı / uzlaştırma var |
| Uzlaştırma dışı suçla birlikte (123, CMK 253/3) | Üç aydan bir yıla kadar hapis | Asliye ceza | Şikâyete bağlı / uzlaştırma yok |
Temel Halinin Cezası (123)
Kişilerin huzur ve sükununu bozmanın cezası üç aydan bir yıla kadar hapistir. Maddede seçimlik adli para cezası öngörülmemiştir; hâkim hapis cezasına hükmeder, ancak sonuç ceza bir yılı geçemeyeceğinden TCK 50’deki çevirme imkânı her dosyada değerlendirilir. Temel ceza TCK 61/1’deki ölçütlere, özellikle davranışın süresine, arama ve mesaj sayısına, gece saatlerinde yapılıp yapılmadığına ve mağdur üzerindeki etkisine göre belirlenir.
Nitelikli Haller
Maddede nitelikli hâl öngörülmemiştir. Davranışın gece yapılması, mağdurun kadın ya da çocuk olması veya fiilin uzun süre devam etmesi cezayı kanunen artırmaz; bu durumlar TCK 61 kapsamında temel cezanın belirlenmesinde gözetilir. Mağdurun okulunu, iş yerini ya da konutunu değiştirmesine yol açan veya uzaklaştırma kararına rağmen sürdürülen davranışlar ısrarlı takibin nitelikli hâlleri (TCK 123/A-2) yönünden incelenir.
İndirim Halleri
Maddeye özgü bir indirim sebebi yoktur. Aramalar mağdurun haksız bir fiiline, örneğin borcunu ödememesine ya da önceki bir hakaretine tepki olarak başlamışsa haksız tahrik (TCK 29) tartışılabilir; ancak sırf huzur bozma maksadının varlığı ile tahrik savunmasının aynı dosyada birlikte ileri sürülmesi dikkatle kurulmalıdır. Fiili on beş ile on sekiz yaş arasında işleyen için ceza üçte bir indirilir (TCK 31/3); on iki ile on beş yaş arasında algılama yeteneği bulunan için yarı oranında indirilir (TCK 31/2). Yargılamadaki tutum ve davranışların sona erdirilmesi TCK 62 uyarınca altıda bire kadar takdiri indirim sebebi olabilir.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Ceza hesabı; nitelikli hâller, artırım ve indirim nedenleriyle dosyadan dosyaya değişir.
Suçun Özel Görünüş Biçimleri
Teşebbüs
Suç, davranışların ısrar düzeyine ulaştığı anda tamamlanır; mağdurun gerçekten rahatsız olduğunun ayrıca ispatı aranmaz, ancak davranışın huzur bozmaya elverişli olması gerekir. Israr unsuru gerçekleşmeden kalan bir iki arama çoğu zaman teşebbüs değil, suçun hiç oluşmaması olarak değerlendirilir. Bu nedenle uygulamada teşebbüs nadiren tartışılır.
İştirak
Birden fazla kişinin mağdurun huzurunu bozmak için sırayla araması ya da birinin numarayı temin edip diğerinin araması gibi hâllerde TCK 37-39 uygulanır. Her katılanın sırf huzur bozma maksadını taşıdığı ayrıca gösterilmelidir. Başkasını mağduru aramaya yönlendiren kişi azmettiren olarak sorumlu tutulur (TCK 38). İştirak hâlinde sanıklardan biri hakkındaki şikâyetten vazgeçme diğerlerini de kapsar (TCK 73/5).
İçtima (Zincirleme Suç ve Diğer Halleri)
Israr unsuru suçun yapısında bulunduğundan, aynı mağdura yönelik tekrarlanan aramalar ve mesajlar kural olarak tek suçu oluşturur; zincirleme suç (TCK 43/1) ancak ayrı bir suç işleme kararıyla yeniden başlayan farklı dönemlerdeki eylemler için tartışılır. Aynı davranışla birden fazla kişinin huzurunun bozulması, örneğin aynı evde yaşayan aile bireylerinin gece boyunca aranması hâlinde TCK 43/2 gündeme gelebilir.
Mesajların içeriği ayrı suç oluşturabilir. Onur kırıcı sözler için hakaret suçu, korkutmaya yönelik sözler için tehdit suçu, cinsel içerikli iletiler için cinsel taciz suçu ayrıca değerlendirilir ve gerçek içtima kuralları uygulanır. Aynı fiil hem bu suçun hem de ısrarlı takibin unsurlarını taşıyorsa TCK 44 uyarınca daha ağır cezayı gerektiren suçtan ceza verilir. Mağdura ait konuşmanın gizlice kaydedilip yayılması ise özel hayata karşı suçlar yönünden ayrıca incelenir.
Adli Para Cezasına Çevirme, Erteleme ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
Adli Para Cezasına Çevirme
TCK 50/1 ve 49/2’ye göre bir yıl veya daha az süreli hapis cezası adli para cezasına ya da diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir. Bu suçun üst sınırı bir yıl olduğundan hükmedilen hapis cezası kural olarak çevirmeye elverişlidir; çevirip çevirmemek hâkimin takdirindedir. Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş failin otuz gün veya daha az hapis cezası ile fiili on sekiz yaşından küçükken ya da altmış beş yaşını bitirmişken işleyenin bir yıl veya daha az hapis cezası zorunlu olarak seçenek yaptırıma çevrilir (TCK 50/3).
Erteleme
TCK 51/1’e göre iki yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir; fiili on sekiz yaşından küçükken ya da altmış beş yaşını bitirmişken işleyen için sınır üç yıldır. Bu suçta verilecek ceza her durumda bu sınırın altında kalır. Erteleme için kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapse mahkûm edilmemiş olması ve tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede olumlu kanaat oluşması gerekir; denetim süresi bir yıldan üç yıla kadardır (TCK 51/3).
HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması)
CMK 231/5’e göre hükmolunan ceza iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası ise HAGB kararı verilebilir; bu suçta ceza bu sınırı aşmaz. Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve varsa zararın giderilmesi gerekir (CMK 231/6). Denetim süresi beş yıldır (CMK 231/8), karara karşı istinaf yoluna gidilir (CMK 231/12). HAGB 7589 sayılı Kanunla aynı içerikle yeniden düzenlenmiş olup bugün de uygulanmaktadır.
Suçun Soruşturma ve Kovuşturma Aşamaları
Soruşturma mağdurun Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa şikâyetiyle başlar; şikâyet yoksa soruşturma yapılamaz. Tipik deliller mağdurun telefonundaki arama ve mesaj ekran görüntüleri, operatörden alınan arama kayıtları, tanık beyanları, komşu ifadeleri ve gürültü iddialarında kolluk tutanaklarıdır. Şüphelinin hattına ait iletişim kayıtları (HTS) soruşturmada hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı, kovuşturmada mahkeme kararıyla alınır (CMK 135/6). Gizli numara ya da sahte hesap kullanılmışsa hattın veya hesabın kime ait olduğu ayrıca tespit edilmelidir. Suç uzlaştırma kapsamında olduğundan savcılık dava açmadan önce dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir; uzlaşma sağlanır ve edim hemen yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir (CMK 253/19).
Uzlaşma sağlanamazsa iddianame asliye ceza mahkemesine verilir. Kovuşturmada en çok tartışılan konular ısrarın varlığı ve sırf huzur bozma maksadıdır: arama sayısı, saatleri, süreleri ve içerikleri ile taraflar arasındaki ilişki birlikte incelenir. Ekran görüntülerinin kime ait hesaptan gönderildiği belirsizse savunma, operatör ve platform kayıtlarının getirtilmesini isteyebilir. Mağdur 6284 kapsamındaysa aile mahkemesi hâkimi “iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmeme” tedbirine karar verebilir; bu tedbir yalnız hâkim kararıyla verilir, kolluk amirinin gecikmede verebileceği tedbirler arasında yer almaz (6284 m.5/1-f, 5/2).
Hükme karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinafa başvurulabilir (CMK 273/1). Üst sınır iki yılı geçmediğinden bölge adliye mahkemesi kararları CMK 286/2-d gereği kural olarak temyiz edilemez; istisna, bölge adliye mahkemesinin ilk kez kurduğu ve CMK 272/3 kapsamı dışında kalan mahkûmiyet hükümleridir, bu durumda temyiz süresi de tebliğden itibaren iki haftadır (CMK 291/1). Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu için hazırlanmış savunma dilekçesi örneği, istinaf dilekçesi örneği ve temyiz dilekçesi örneği sitemizde yer alır.
Suçta Gözaltı ve Tutukluluk Halleri
CMK 91/1’e göre gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkime gönderilme için zorunlu süre hariç yirmi dört saattir; bu yol süresi on iki saati geçemez. Toplu olarak işlenen suçlarda Cumhuriyet savcısı süreyi her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün uzatabilir (CMK 91/3). Uygulamada bu suçtan gözaltı nadirdir; şüpheli çoğunlukla ifadeye çağrılır.
Suç CMK 100/3’teki katalog suçlardan değildir. Hapis cezasının üst sınırı bir yıl olduğundan CMK 100/4 gereği tutuklama kararı verilemez; aynı olayda tehdit gibi tutuklamaya elverişli bir suç da isnat ediliyorsa tutuklama o suç üzerinden değerlendirilir. Adli kontrole hâkim karar verir; mağdurla temas etmeme, mağdurun konutuna ve iş yerine yaklaşmama ve düzenli imza verme en sık başvurulan tedbirlerdir (CMK 109/3). Adli kontrol yükümlülüğüne uymayan şüpheli hakkında hapis cezasının süresine bakılmaksızın tutuklama kararı verilebilir (CMK 112/1).
Uzlaşma, Şikayet Süresi, Zamanaşımı, Etkin Pişmanlık ve Görevli Mahkeme
Uzlaşma Mümkün mü?
Uzlaştırma mümkündür. Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu şikâyete bağlı olduğundan CMK 253/1-a kapsamında uzlaştırma yoluna gidilir; CMK 253/3’teki istisnalar ısrarlı takip, hakaret ve cinsel suçları sayar, bu suçu saymaz. Ancak suç, uzlaştırma kapsamına girmeyen bir suçla, örneğin ısrarlı takip veya cinsel taciz ile birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz. Birlikte işlenen suç önödeme kapsamındaysa, örneğin kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâli dışındaki hakaret, bu suç bakımından uzlaştırma yine yapılır (CMK 253/3 son cümle). Teklife yedi gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır (CMK 253/4).
Şikayet Süresi Ne Kadardır?
Şikâyet süresi, mağdurun fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı aydır (TCK 73/1). Hakaret suçundaki iki yıllık üst sınır bu suçta yoktur; ancak dava zamanaşımı süresi dolmuşsa şikâyet sonuç doğurmaz. Faili bilinmeyen gizli numaralı aramalarda süre, failin kimliğinin öğrenildiği tarihten başlar. Şikâyetten vazgeçme davayı düşürür, fakat vazgeçmeyi kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK 73/4, 73/6).
Dava Zamanaşımı Süresi
Üst sınırı bir yıl olan bu suçta dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK 66/1-e). Kesen işlemler varsa süre en fazla yarısı kadar uzayarak on iki yıla ulaşır (TCK 67/4). Fiili on beş ile on sekiz yaş arasında işleyen için sürenin üçte ikisi, on iki ile on beş yaş arasında işleyen için yarısı uygulanır (TCK 66/2). Süre, ısrarlı davranışların sona erdiği tarihten itibaren hesaplanır. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, on iki yıllık kesintili sürenin temyiz incelemesinden önce dolduğu bir dosyada TCK 123/1’den kurulan mahkûmiyeti bozarak davanın düşmesine karar vermiştir; künyesi aşağıda Yargıtay Kararları bölümündedir.
Etkin Pişmanlık Hükümleri
Etkin pişmanlık hükmü bulunmamaktadır. Failin aramaları kesmesi, özür dilemesi ya da mağdurun zararını gidermesi cezayı kanunen ortadan kaldırmaz; bu tutum uzlaştırmada, TCK 62’deki takdiri indirimde ve erteleme ile HAGB için aranan olumlu kanaatte değerlendirilir.
Görevli Mahkeme Hangisidir?
Davaya asliye ceza mahkemesi bakar. 5235 sayılı Kanunun 12. maddesi ağır ceza mahkemesini on yıldan fazla hapis gerektiren suçlarla ve sayılan suçlarla görevli kılar; TCK 123 bunlar arasında değildir. Ağır ceza mahkemesinin görevine giren bir suçla bağlantılı olarak birlikte dava edilmişse yargılama orada yapılabilir; fail çocuksa çocuk mahkemesi görevlidir. Hükme karşı istinaf süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK 273/1).
Yargıtay Kararları
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 05.03.2025 tarihli, 2024/3821 E., 2025/2377 K.
Tehdit, cinsel taciz, hakaret, huzur ve sükunu bozma ve bilişim suçlamalarıyla yargılanan sanık hakkında ilk derece mahkemesi TCK 123/1 uyarınca mahkûmiyet kurmuş, hüküm temyiz edilmişti. Daire, kişilerin huzur ve sükununu bozma suçunun asli dava zamanaşımının sekiz yıl, kesintili zamanaşımının on iki yıl olduğunu belirlemiş; on iki yıllık süre temyiz incelemesinden önce dolduğu için hükmü bozarak davanın düşmesine karar vermiştir. Karar, uzun süren yargılamalarda zamanaşımı hesabının bu suçta belirleyici olabileceğini gösterir.
… cezaların türü ve üst sınırlarına göre aynı Kanun’un 66/1-e maddesi uyarınca anılan suçların asli dava zamanaşımı süresinin 8 yıl, kesintili dava zamanaşımı süresinin ise aynı Kanun’un 67/4. maddesi göz önünde bulundurulduğunda 12 yıl olduğu ve 13.02.2012 – 29.06.2012 olan suç tarihlerinden itibaren 12 yıllık kesintili zamanaşımı süresinin temyiz inceleme tarihinden önce 13.02.2024 – 29.06.2024 tarihlerinde dolduğu …
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 10.02.2025 tarihli, 2024/765 E., 2025/1317 K.
Avukat olan sanığın, borç tahsili için katılanın telefonunu ısrarla aradığı iddiasıyla açılan davada ilk derece mahkemesi aramaların uzun süreye yayılan az sayıda kaldığını, ısrar unsurunun oluşmadığını kabul ederek beraat vermiş; bölge adliye mahkemesi ise son eylemden itibaren altı aylık şikâyet süresinin geçtiği gerekçesiyle davayı düşürmüştü. Katılan, aramaların devam ettiğini ve şikâyetin süresinde yapıldığını ileri sürmüştü. Daire, dosyaya getirtilen dijital HTS kayıtlarının incelenip incelenmediğinin anlaşılamadığını, arama dökümü dosyaya alınıp deliller birlikte değerlendirilmeden verilen düşme kararının eksik araştırma ve yetersiz gerekçeye dayandığını belirterek hükmü bozmuştur. Karar, aramaların sayısını, aralığını ve son tarihini gösteren HTS dökümünün hem ısrar unsuru hem şikâyet süresi bakımından belirleyici olduğunu gösterir.
… HTS kayıtlarının ilgili kısımlarının dökümünün dosya arasına alınarak kanıtlar bir bütün halinde değerlendirilerek sonucuna göre uygulama yapılması gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ve yetersiz gerekçe ile düşme kararı verilmesi …
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 11.09.2024 tarihli, 2024/167 E., 2024/4106 K.
Ayrıldığı sevgilisine yönelik 09.12.2021 tarihli eylemleri nedeniyle sanık TCK 123/A’daki ısrarlı takip suçundan cezalandırılmış, hüküm kanun yoluna gidilmeden kesinleşmişti. Kanun yararına bozma istemini inceleyen Daire, 123/A’nın 7406 sayılı Kanunla 22.05.2022’de yürürlüğe girdiğini, eylem tarihinde ısrarlı takibin ayrı bir suç tipi olmadığını belirterek TCK 7/1 karşısında bu suçtan mahkûmiyet kurulamayacağını kabul etmiş; eylemlerin TCK 123/1 kapsamında kalıp kalmadığının değerlendirilmesi gerektiğini belirterek kararı kanun yararına bozmuştur. Buna göre 22.05.2022’den önceki ısrarlı arama, mesaj ve takip eylemleri ancak TCK 123/1 bakımından tartışılabilir.
… sanığın ayrıldığı sevgilisi olan müştekiye karşı gerçekleştirdiği eylemlerin TCK’nın 123/1. maddesindeki kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu kapsamında olup olmadığı hususunda yapılacak değerlendirme neticesinde sanığın hukuki durumunun tespit ve tayini gerekirken yazılı şekilde suç tarihi itibariyle ceza mevzuatında suç tipi olarak düzenlenmemiş ısrarlı takip suçundan mahkumiyet hükmü kurulması Kanuna aykırı olduğundan …
Sık Sorulan Sorular
Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçunun cezası nedir?
TCK 123’e göre ceza üç aydan bir yıla kadar hapistir ve mağdurun şikâyeti şarttır. Ceza bir yılı aşamayacağı için şartları varsa adli para cezasına çevrilebilir, ertelenebilir ya da HAGB kararı verilebilir. Önce uzlaştırma yoluna gidilir.
Sürekli mesaj atmak suç mu?
Sırf karşı tarafın huzurunu bozmak amacıyla ve ısrarla atılan mesajlar bu suçu oluşturabilir. Tek bir mesaj ya da gerçek bir hukuki ilişkiye dayanan iletişim, örneğin borç veya çocukla görüşme talebi, kural olarak yeterli değildir. Mesaj içeriği hakaret, tehdit ya da cinsel içerik taşıyorsa ayrıca o suçlar değerlendirilir.
Huzur ve sükunu bozma ile ısrarlı takip arasındaki fark nedir?
TCK 123 sırf huzur bozma maksadıyla ısrarlı telefon, gürültü ve benzeri davranışları cezalandırır ve cezası üç aydan bir yıla kadardır. TCK 123/A ise takip etme ya da temas kurmaya çalışma yoluyla mağdurda ciddi huzursuzluk veya güvenlik endişesi yaratılmasını cezalandırır, cezası altı aydan iki yıla kadardır ve uzlaştırma kapsamında değildir.
Komşunun gürültü yapması hangi suçtur?
Komşunun sırf huzurunuzu bozmak amacıyla ısrarla gürültü yapması TCK 123 kapsamındadır ve şikâyet üzerine soruşturulur. Bu maksat ve ısrar yoksa fiil suç değil, Kabahatler Kanunu m.36’daki gürültü kabahatidir; idari para cezasına kolluk veya belediye zabıtası karar verir.
Huzur ve sükunu bozma suçunda şikâyet süresi ne kadar?
Şikâyet süresi, fiili ve faili öğrendiğiniz tarihten itibaren altı aydır. Bu süre içinde Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa başvurulmazsa soruşturma yapılamaz. Ekran görüntüleri ve arama kayıtları şikâyetle birlikte sunulmalıdır.