TCK 170 Genel Güvenliğin Kasten Tehlikeye Sokulması Suçu ve Cezası

Suçun Hukuki Künyesi

Suçun Şartları ve Unsurları Nelerdir?

TCK 170/1 üç bentte seçimlik hareketler sayar ve bunlardan birinin gerçekleşmesi yeterlidir: yangın çıkarmak (a); bina çökmesine, toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olmak (b); silahla ateş etmek veya patlayıcı madde kullanmak (c). Uygulamadaki dosyaların büyük bölümü (c) bendine, özellikle düğün, asker uğurlama, maç sonrası kutlama ya da tartışma sırasında havaya ateş edilmesine ilişkindir. Silah kavramı TCK 6/1-f’deki tanıma göre belirlenir; ateşli silahlar yanında patlayıcı maddeler de bu kapsamdadır.

Hareket tek başına yetmez; kanun, hareketin kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlikeli olacak biçimde ya da kişilerde korku, kaygı veya panik yaratabilecek tarzda yapılmasını arar. Panik alternatifinde “yaratabilecek” ifadesi kullanıldığından fiilen panik çıkması şart değildir, fiilin buna elverişli olması yeterlidir; tehlike alternatifinde ise kanun gerekçesi kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından somut bir tehlikenin doğmasını arar. Her iki alternatifte de kimsenin zarar görmesi gerekmez. Elverişlilik, ateşin yapıldığı yerin yerleşim yerine yakınlığı, çevrede insan bulunup bulunmadığı, saat ve atış sayısı gibi olgularla belirlenir. Issız bir arazide, çevrede kimse yokken ve yerleşim yerinden uzakta yapılan atış bu unsuru karşılamayabilir; meskûn mahalde yapılan atışta ise unsur kural olarak gerçekleşir.

Maddenin üçüncü fıkrası ayrı ve daha hafif bir suç tanımlar: yangın, bina çökmesi, toprak kayması, çığ düşmesi, sel veya taşkın tehlikesine neden olmak. Burada felaketin kendisi değil, onun tehlikesi yaratılmıştır; örneğin yanıcı maddeleri ateş kaynağının yanına yığmak ya da bir binanın taşıyıcı kolonunu çökme tehlikesi doğuracak biçimde kesmek bu fıkrayı gündeme getirebilir. Birinci fıkranın (c) bendindeki silahla ateş etme hâli üçüncü fıkrada yer almaz.

Fail ve Mağdur

Fail herkes olabilir; suç özgü suç değildir. Silahın ruhsatlı olması suçun oluşmasını engellemez: ruhsat, silahı taşıma veya bulundurma izni verir, onunla yerleşim yerinde ateş etme hakkı vermez. Av tüfeği ya da ruhsatlı tabancayla yapılan atışta da tehlike veya panik elverişliliği varsa suç oluşur. Kolluk görevlisinin görevi sırasında ve kanunun verdiği yetki içinde silah kullanması ise kanun hükmünün yerine getirilmesi kapsamında değerlendirilir.

Suçun mağduru belirli bir kişi değil, toplumdur; korunan, belirsiz sayıda kişinin güvenliğidir. Merminin bir kişiye isabet etmesi ise ayrıca kasten ya da taksirle öldürme veya yaralama suçlarını gündeme getirir.

Suçun Hukuki Konusu

Korunan hukuki değer genel güvenliktir; kanun, kişilerin hayatını, sağlığını ve malvarlığını belirsiz sayıda insanı tehdit eden davranışlara karşı önceden korur. Bu nedenle genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçu bir tehlike suçudur ve zarar doğmadan tamamlanır. Suçun maddi konusu bende göre değişir: (a) bendinde yakılan şey, (c) bendinde kullanılan silah ya da patlayıcı maddedir.

Manevi Unsur

Suç kastla işlenir; fail, hareketini ve bu hareketin tehlike ya da panik yaratmaya elverişli olduğunu bilerek istemelidir. Olası kast yeterlidir. Saik önemsizdir: sevinç gösterisi, gövde gösterisi ya da karşı tarafı korkutma amacıyla yapılan atış aynı biçimde suç oluşturur. Taksirle yangına, bina çökmesine, toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olmak TCK 171’de ayrı ve daha hafif bir suçtur. Silah temizlenirken ya da elde taşınırken kazara ateş alması ise kast bulunmadığından bu suçu oluşturmaz; bir kişi yaralanmışsa taksirle yaralama değerlendirilir.

Suçun Cezası Nedir?

TCK 170 dört ayrı ceza aralığı öngörür; aşağıdaki tablo her hâlin cezasını, görevli mahkemeyi ve şikâyet ile uzlaştırma durumunu birlikte gösterir.

Temel Halinin Cezası (170/1)

Birinci fıkradaki hâllerin cezası bir yıldan beş yıla kadar hapistir ve adli para cezası seçimlik olarak öngörülmemiştir. Fıkranın son cümlesi, suçun ses ve gaz fişeği atabilen silahla, yani halk arasında kurusıkı denilen silahlarla ateş edilerek işlenmesini daha hafif cezalandırır: altı aydan üç yıla kadar hapis. Hangi cümlenin uygulanacağı, silahın kriminal incelemesine bağlıdır; ses ve gaz fişeği atabilen silah ateşli silaha dönüştürülmüşse ilk cümle uygulanır. Hâkim temel cezayı TCK 61/1’e göre, özellikle atış sayısını, atışın yapıldığı yeri ve saati, çevredeki insan yoğunluğunu gözeterek belirler.

Nitelikli Haller (170/2)

İkinci fıkra, birinci fıkradaki suçun kişilerin toplu olarak bulundukları yerlerde işlenmesini cezayı yarı oranında artıran nitelikli hâl sayar. Düğün salonu ya da kalabalık bir düğün alanı, miting, konser, stadyum, pazar yeri ve okul bahçesi bu kapsamda değerlendirilebilecek yerlerdir. Belirleyici olan, atış anında orada toplu hâlde insan bulunmasıdır; aynı yer boşken yapılan atışta artırım uygulanmaz. Artırım üçüncü fıkraya uygulanmaz, çünkü fıkra yalnız “birinci fıkrada tanımlanan suçu” kapsar. Maddede başka bir nitelikli hâl yoktur; ancak tek fiille birden fazla kişinin hayatına yönelik somut bir saldırı varsa artık kasten öldürme veya yaralama suçları gündeme gelir.

İndirim Halleri

Maddede özel bir indirim sebebi yoktur. Fiili işlediği sırada çocuk olan faillerde TCK 31’deki yaş küçüklüğü indirimleri uygulanır. Failin geçmişi, pişmanlığı ve cezanın geleceği üzerindeki etkisi gözetilerek altıda bire kadar takdiri indirim yapılabilir (TCK 62). Seri muhakeme usulünün uygulandığı dosyalarda Cumhuriyet savcısının belirlediği cezadan ayrıca yarı oranında indirim yapılır (CMK 250/4). Haksız tahrik (TCK 29), korkutma amacıyla karşı tarafa yönelik atışlarda tartışılabilir, sevinç ya da gösteriş amaçlı atışlarda ise uygulanmaz.

Suçun Özel Görünüş Biçimleri

Teşebbüs

Teşebbüs mümkündür. Yangın çıkarmak için yanıcı maddeyi tutuşturmaya çalışırken yakalanan ya da patlayıcıyı yerleştirip patlatamadan engellenen failin hareketi teşebbüs aşamasında kalır ve ceza TCK 35/2’ye göre dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir. Silahla ateş etme hâlinde ise ilk atışla suç tamamlanır; tetiği çektiği hâlde silahı tutukluk yapan failin durumu, silahın ateşlemeye elverişliliği gözetilerek somut olayda değerlendirilir.

İştirak

Suç iştirak hâlinde işlenebilir. Düğünde birden fazla kişinin havaya ateş ettiği olaylarda her fail kendi atışından sorumludur ve kimin ateş ettiği görüntü, kovan ve tanık delilleriyle ayrı ayrı belirlenmelidir. Birini ateş etmeye kışkırtan kişi azmettiren (TCK 38), ateş edecek kişiye silahını bilerek veren kişi yardım eden (TCK 39) olarak sorumlu tutulabilir.

İçtima (Zincirleme Suç ve Diğer Halleri)

Aynı olayda ve kesintisiz biçimde yapılan birden fazla atış tek suç oluşturur. Değişik zamanlarda aynı suç işleme kararıyla yapılan atışlarda zincirleme suç uygulanabilir; TCK 43/1 mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da zincirleme suç hükmünün uygulanacağını açıkça belirtir ve bu suç 43/3’teki istisnalar arasında değildir.

Ruhsatsız silahla ateş edilmesi hâlinde silahı taşıma veya bulundurma 6136 sayılı Kanunun 13. maddesindeki ayrı bir suçtur ve iki suçtan ayrı ayrı hüküm kurulur. Ateşin bir kişiyi hedef alarak korkutma amacıyla yapılması hâlinde silahla tehdit suçu ile fikri içtima (TCK 44) gündeme gelir. Fiil sonucunda bir kişi ölür, yaralanır ya da malvarlığı zarar görürse, failin bu netice bakımından kastına veya taksirine göre kasten öldürme, kasten yaralama, taksirle öldürme veya yaralama ya da mala zarar verme suçları oluşur; kanun gerekçesi bu durumda farklı neviden fikri içtima hükümlerinin uygulanacağını belirtir. Yangın çıkararak başkasının malına zarar verilmesinde mala zarar vermenin yakarak işlenen nitelikli hâli (TCK 152/2-a) gündeme gelir. Araçla trafikte tehlike yaratılması ise bu maddenin değil, özel hüküm olan trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunun konusudur.

Adli Para Cezasına Çevirme, Erteleme ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması

Adli Para Cezasına Çevirme

TCK 50/1 ve 49/2’ye göre bir yıl veya daha az süreli hapis cezası adli para cezasına ya da diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir. 170/1 ilk cümlede alt sınır bir yıl olduğundan alt sınırdan verilen ya da takdiri indirimle bunun altına inen cezalar çevrilebilir. Ses ve gaz fişeği hâlinde alt sınır altı ay olduğundan çevirme daha sık gündeme gelir. 170/2’de alt sınır bir yıl altı ay olduğundan çevirme, ancak yaş küçüklüğü gibi indirimlerle ceza bir yıla inerse mümkündür. 170/3’te hapis ve adli para cezası seçimlik olduğundan hâkim baştan adli para cezası verebilir; hapis seçerse bu ceza paraya çevrilemez (TCK 50/2).

Erteleme

TCK 51/1’e göre iki yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir; fiili on sekiz yaşından küçükken ya da altmış beş yaşını bitirmişken işleyen için sınır üç yıldır. 170/1’de ve 170/2’de alt sınırlara yakın belirlenen cezalar bu sınırın içinde kalır. Seri muhakeme usulünde de Cumhuriyet savcısı şartları varsa cezayı erteleyebilir ya da seçenek yaptırıma çevirebilir (CMK 250/5).

HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması)

CMK 231/5’e göre hükmolunan ceza iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası ise HAGB kararı verilebilir; sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması, yeniden suç işlemeyeceği kanaatinin oluşması ve varsa zararın giderilmesi gerekir (CMK 231/6). Merminin isabet ettiği cam, araç ya da çatıdaki zararın giderilmesi bu şart bakımından önem taşır. Denetim süresi beş yıldır ve karara karşı istinaf yoluna gidilir (CMK 231/8, 231/12). HAGB, 7589 sayılı Kanunla aynı içerikle yeniden düzenlenmiş olup bugün de uygulanmaktadır; seri muhakeme usulünde de kıyasen uygulanabilir (CMK 250/6).

Suçun Soruşturma ve Kovuşturma Aşamaları

Soruşturma ihbar, 112 çağrısı ya da kolluğun silah sesi duyması üzerine resen başlar. Olay yerinde kovanlar ve çekirdekler toplanır, silah ele geçirilirse kriminal inceleme yapılır ve gerekirse şüpheliden atış artığı örneği alınır. Kriminal rapor iki soruyu cevaplar: kovanların ele geçen silahtan atılıp atılmadığı ve silahın ateşli silah mı, ses ve gaz fişeği atabilen silah mı olduğu. Düğün ve kutlama olaylarında sosyal medyaya yüklenen videolar, cep telefonu kayıtları ve tanık anlatımları failin tespitinde belirleyicidir.

Soruşturma sonunda üst sınırı üç yılı geçmeyen hâllerde (ses ve gaz fişeği hâli ile 170/3) Cumhuriyet savcısı şartları varsa kamu davasının açılmasını beş yıl süreyle erteleyebilir (CMK 171/2). Erteleme kararı verilmezse 170/1 ve 170/3’te seri muhakeme usulü uygulanır: savcı yaptırımı yarı oranında indirerek belirler, şüpheli teklifi müdafii huzurunda kabul ederse mahkeme bu yaptırımı aşmamak üzere hüküm kurar (CMK 250/3, 250/4, 250/9). Bu usul 170/2’de, yaş küçüklüğünde ve kapsam dışı başka bir suçla birlikte işlenen olaylarda uygulanmaz (CMK 250/11-12); ruhsatsız silahı taşıma suçuyla birlikte işlenen olaylar bu nedenle genel hükümlere göre iddianameyle asliye ceza mahkemesine gelir. Kovuşturmada en çok tartışılan konu, atışın kimin silahından yapıldığı ve atış yerinin tehlike ya da panik yaratmaya elverişli olup olmadığıdır.

Hükme karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinafa (CMK 273/1), bölge adliye mahkemesi kararına karşı da şartları varsa aynı sürede temyize başvurulabilir (CMK 291/1). 170/1 ve 170/2’de hükmedilen beş yıl veya daha az hapis cezasına karşı istinafın esastan reddi temyiz edilemez (CMK 286/2-a); üst sınırı bir yıl olan 170/3’e ilişkin bölge adliye mahkemesi kararları da kural olarak temyiz edilemez (CMK 286/2-d). Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçu için hazırlanmış savunma dilekçesi örneği, istinaf dilekçesi örneği ve temyiz dilekçesi örneği sitemizde yer alır.

Suçta Gözaltı ve Tutukluluk Halleri

CMK 91/1’e göre gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkime gönderilme için zorunlu süre hariç yirmi dört saattir; bu yol süresi on iki saati geçemez. Toplu olarak işlenen suçlarda Cumhuriyet savcısı süreyi her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün uzatabilir (CMK 91/3).

170/3’te üst sınır bir yıl olduğundan tutuklama kararı verilemez (CMK 100/4). 170/1 ve 170/2’de bu yasak uygulanmaz; ancak suç CMK 100/3’teki katalogda yer almadığından kaçma ya da delil karartma şüphesi somut olgularla gösterilmelidir ve tutuklama, beklenen ceza ile ölçülü olmalıdır (CMK 100/1). Azami tutukluluk süresi asliye ceza mahkemesinin görevine giren bu suçta soruşturmada altı ay, kovuşturmada bir yıl olup zorunlu hâllerde altı ay uzatılabilir (CMK 102/4, 102/1). Tutuklama yerine silah bulundurma ve taşımanın yasaklanması, imza yükümlülüğü ya da yurt dışına çıkış yasağı gibi adli kontrol tedbirlerine (CMK 109/3) hâkim karar verir.

Uzlaşma, Şikayet Süresi, Zamanaşımı, Etkin Pişmanlık ve Görevli Mahkeme

Uzlaşma Mümkün mü?

Uzlaştırma mümkün değildir. Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması CMK 253/1-b’deki listede sayılmamıştır ve şikâyete bağlı olmadığından 253/1-a kapsamına da girmez. Önödeme (TCK 75) de uygulanmaz, çünkü en hafif hâl olan 170/3’te bile hapis cezasının üst sınırı altı ayı aşar. Bu suçta uzlaştırmanın yerini, şartları varsa kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve seri muhakeme usulü alır.

Şikayet Süresi Ne Kadardır?

Şikâyet süresi yoktur. Suç resen soruşturulduğundan TCK 73’teki altı aylık süre uygulanmaz; evine kurşun isabet eden kişinin şikâyetçi olmaması ya da şikâyetinden vazgeçmesi soruşturmayı veya davayı sona erdirmez.

Dava Zamanaşımı Süresi

Dava zamanaşımı, üst sınırı beş yılı geçmeyen 170/1 ve 170/3’te sekiz yıldır (TCK 66/1-e). Kişilerin toplu bulunduğu yerde ilk cümle kapsamında işlenen suçta yarı oranında artırımla üst sınır yedi buçuk yıla çıktığından süre on beş yıldır (TCK 66/1-d); ses ve gaz fişeği hâlinde artırımlı üst sınır beş yılı aşmadığından süre sekiz yıl kalır. Nitelikli hâller zamanaşımında dosyadaki delillere göre baştan gözetilir (TCK 66/3). Kesen işlemler varsa süre en fazla yarısı kadar uzar (TCK 67/4); fiili on iki ile on sekiz yaş arasında işleyenler için süreler TCK 66/2’ye göre kısalır.

Etkin Pişmanlık Hükümleri

Kanunda genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulmasına özgü etkin pişmanlık hükmü bulunmamaktadır. Failin silahı kendiliğinden teslim etmesi, çıkardığı yangını söndürmesi ya da verdiği zararı gidermesi özel bir indirim doğurmaz. Bu davranışlar TCK 62 kapsamında takdiri indirim, HAGB’deki zararın giderilmesi şartı ve henüz tamamlanmamış bir yangın teşebbüsünde gönüllü vazgeçme (TCK 36) yönünden değerlendirilebilir.

Görevli Mahkeme Hangisidir?

5235 sayılı Kanunun 12. maddesi ağır ceza mahkemesini on yıldan fazla hapis gerektiren suçlarla ve sayılan bazı suçlarla görevlendirir. Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması bu suçlar arasında yer almaz ve 170/2 artırımıyla da üst sınır yedi buçuk yılı geçmez. Bu nedenle bütün fıkralarda asliye ceza mahkemesi görevlidir. Seri muhakeme usulünde de talep görevli asliye ceza mahkemesine yapılır (CMK 250/8). Suça sürüklenen çocuklar hakkında dava çocuk mahkemesinde görülür.

Yargıtay Kararları

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 02.07.2025 tarihli, 2024/102 E., 2025/321 K.

Tartışma sırasında müştekiyi korkutmak amacıyla yasak nitelikteki silahla havaya dört el ateş eden sanık hakkında ilk derece mahkemesi silahla tehditten beraat, bu suçtan mahkûmiyet kararı vermiş, bölge adliye mahkemesi ise mükerrer dava gerekçesiyle davayı reddetmişti. Ceza Genel Kurulu, tek fiilin hem silahla tehdidi hem bu suçu oluşturduğunu, fikri içtima gereği daha ağır olan silahla tehditten hüküm kurulması gerektiğini oy birliğiyle açıklamış; ancak aleyhe temyiz bulunmadığından bu hususu bozma değil eleştiri konusu yapmıştır. Sanık müdafiinin temyizde hukuki yararı bulunduğu ise oy çokluğuyla kabul edilmiştir.

… 6136 sayılı Kanun kapsamında yasak niteliği haiz silah ile havaya 4 el ateş eden sanığın tek olan fiilinin TCK’nın 106/2-a maddesinde düzenlenen silahla tehdit suçunun yanı sıra aynı Kanun’un 170/1-c maddesinde tanımlanan korku, kaygı veya panik yaratabilecek tarzda silahla ateş etme suçunu da oluşturduğu, TCK’nın 44. maddesindeki farklı neviden fikri içtima hükmü gereğince de en ağır cezayı öngören silahla tehdit suçundan sanık hakkında mahkûmiyet hükmü kurulması gerektiğinden …

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 28.11.2024 tarihli, 2023/2465 E., 2024/9130 K.

Düğünde havaya ateş eden şüpheli, ruhsatlı tabancasıyla değil kurusıkı tabancasıyla ateş ettiğini kabul etmiş; kriminal rapor da olay yerindeki kovanların ruhsatlı tabancadan atılmadığını belirlemiştir. Savcılığın her iki silah ve her iki suç için verdiği kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı sulh ceza hâkimliğince tamamen kaldırılmıştır. Daire, kurusıkı tabanca yönünden 6136 sayılı Kanuna aykırılığın unsurlarının oluşmadığını, ruhsatlı tabanca yönünden de ateş edildiğine delil bulunmadığını belirterek kararın yalnız bu kısımlar bakımından kaldırılması gerektiğini, toptan kaldırmanın kanuna aykırı olduğunu kabul etmiş ve kanun yararına bozmuştur. Karar, kurusıkı silahla yapılan atış yönünden bu suça ilişkin erteleme kararının ayakta kalması gerektiğini gösterir.

… kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve müsadere kararının, her iki tabanca yönünden 6136 sayılı Kanun’a aykırılık ve Sig sauer marka tabanca yönünden genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçlarından kaldırılması gerekirken …

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 18.02.2026 tarihli, 2024/19676 E., 2026/2373 K.

Sanık, en yakın evden yaklaşık 500 metre uzakta, çevre yolunun kenarındaki paralel yolda ve bir fabrikanın karşısında pompalı tüfekle ateş ederken yakalanmıştır. Temyizde suçun ıssız bir yerde işlendiğini ve unsurların oluşmadığını savunmuş, Daire ise suçun meskûn mahalde işlendiği yönündeki kabulde hukuka aykırılık görmeyerek mahkûmiyet hükmünü onamıştır. Karar, tehlike ve panik elverişliliğinin atış yerinin çevresiyle birlikte değerlendirildiğini gösterir.

… suçun sabit olduğu ve suçun meskûn mahalde işlendiği yönündeki kabulde bir hukuka aykırılık görülmemiş …

Sık Sorulan Sorular