Nitelikli yağma suçu, cebir veya tehdit kullanılarak bir malın teslim edilmeye ya da alınmasına karşı konulmamaya zorlanmasıyla oluşan yağmanın; silahla, yüz gizlenerek, birden fazla kişiyle, konutta veya işyerinde, gece vakti ya da kanunda sayılan diğer koşullar altında işlenmesidir ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 149. maddesinde düzenlenmiştir. Ceza, sayılan hâllerden biri bulunduğunda on yıldan on beş yıla kadar hapistir; yağma sırasında neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama da gerçekleşirse ayrıca kasten yaralama hükümleri uygulanır. Uygulamada ve halk arasında “silahlı gasp”, “gece gasp” ve “evde gasp” gibi adlarla anılmaktadır. Suç CMK 100/3’teki katalog suçlar arasında yer alır. Şikâyete bağlı değildir ve Cumhuriyet başsavcılığınca resen soruşturulur.
Kısa Cevap
TCK 149’a göre yağma suçu sekiz bentte sayılan hâllerden biriyle işlenirse ceza on yıldan on beş yıla kadar hapistir. Suç, cebir veya tehdidin etkisiyle mal teslim edildiğinde ya da alındığında tamamlanır; mal alınamazsa teşebbüs hükümleri uygulanır. Şikâyet ve uzlaştırma yoktur, katalog suç olduğundan kuvvetli şüphe varsa tutuklama nedeni var sayılabilir ve müdafi görevlendirilmesi zorunludur. Malın değerinin azlığı (TCK 150/2) ve zararın giderilmesi (TCK 168/3) cezayı azaltır; alacak tahsili amacıyla cebir veya tehdit kullanılmışsa yağma değil tehdit ya da yaralama hükümleri uygulanır (TCK 150/1). Alt sınır yüksek olduğundan adli para cezasına çevirme ancak birden fazla indirimle sonuç ceza bir yıl veya daha aza inerse istisnai olarak mümkündür; HAGB ve erteleme de yalnız indirimlerle sonuç ceza iki yıl veya daha aza inerse gündeme gelir.
Kanun Metni
Kaynak: mevzuat.gov.trBir cümleye tıklayın, ilgili açıklamaya gidin.
- Silahla,
- Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle,
- Birden fazla kişi tarafından birlikte,
- Yol kesmek suretiyle ya da konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde,
- Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
- Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak,
- Suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla,
- Gece vaktinde, İşlenmesi halinde, fail hakkında on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Kanun Gerekçesi
Gerekçe için tıklayınız
Madde metninde, yağma suçunun nitelikli hâlleri tanımlanmaktadır.
Birinci fıkranın (a) bendinde, yağmanın silâhla işlenmesi nitelikli bir hâl sayılmıştır. Silâhın cebir veya tehdit amaçlı olarak kullanılmasının bir önemi yoktur. Bu bakımdan, silâhın mağdura gösterilmesi veya yöneltilmesi suretiyle tehditte bulunulması ya da cebir aracı olarak kullanılması hâlinde, bu nitelikli unsur dolayısıyla cezaya hükmolunacaktır.
Fıkranın (b) bendinde, kişinin kendisini tanınmayacak bir hâle koyması suretiyle yağma suçunu işlemesi hâlinde, cezanın artırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Tanınmamak için tedbirler alınması hâlinde de bu bent hükmüne göre cezaya hükmolunacaktır. Tehdidin mektupla yapılması hâlinde, mektubun imzasız olması, korku salmış bir kimsenin ismi ile veya rumuzla yahut sahte imza ile imzalanmış olması, bu duruma ilişkin örnekleri oluşturmaktadır.
Fıkranın (c) bendine göre, yağma suçunun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi, suçun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektirmektedir. Bu nitelikli hâlin varlığı için, yağma suçunu iki veya daha fazla kişinin müşterek fail olarak işlemesi gerekir. İki veya daha fazla kişinin suçu birlikte işlemesi hâlinde bir iştirak ilişkisi vardır ve bu kişilerin hepsi müşterek faildir. Ancak, yağma suçunun iştirak hâlinde işlenmesine rağmen, müşterek faillik ilişkisinin bulunmadığı durumlarda, örneğin diğer suç ortaklarının azmettiren veya yardım eden olması hâllerinde, bu nitelikli unsur dolayısıyla cezada artırma yapılamayacaktır.
Bu hükmün kabulünde, yağma suçunun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesinin mağdur üzerinde oluşturabileceği zorlayıcı etki göz önünde bulundurulmuştur.
Fıkranın (d) bendinde, yağma suçunun yol kesmek suretiyle ya da konut veya işyerinde işlenmesi nitelikli bir hâl sayılmıştır. Yol kesme hâlinde fiilin doğrudan doğruya mağdura karşı işlenmiş olması gerekir; yol kesme süresi kısa veya uzun olabilir.
Fıkranın (e) bendinde, yağma suçunun var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak işlenmesi, suçun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektirmektedir.
Fıkranın (f) bendine göre, yağma suçunun suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla işlenmesi, söz konusu suçun nitelikli unsurunu oluşturmaktadır. Örgütün suç işlemek maksadıyla meydana getirilmiş olması gerekir.
Bu nitelikli unsurun varlığı için, örgüte yarar elde etmek maksadıyla hareket edilmesi gerekir; ancak, örneğin yağma sonucu elde edilen paranın örgüte aktarılması şart değildir. Yarar deyiminin de geniş şekilde anlaşılması gerekir. Mağdurun böyle bir örgüte üye olmaya ve aidat ödemeye veya bağışta bulunmaya zorlanması hâlinde de, bu bent uygulanır.
Fıkranın (g) bendinde, yağma suçunun gece vakti işlenmesi hâlinde, failin suçun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılması kabul edilmiştir. Zira bu hâlde mağdurun daha şiddetli bir korkunun etkisi altına düşeceği muhakkaktır.
Maddenin ikinci fıkrasında, yağma suçunun işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâllerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümlerin uygulanacağı kabul edilmiştir.
Suçun Hukuki Künyesi
| Künye Başlığı | Açıklama |
|---|---|
| Kanun Maddesi | 5237 sayılı TCK İkinci Kitap, İkinci Kısım (Kişilere Karşı Suçlar), Onuncu Bölüm (Malvarlığına Karşı Suçlar), 149. madde. Temel hâl TCK 148’de, daha az cezayı gerektiren hâller TCK 150’de düzenlenmiştir. |
| Şikayet | Şikâyete bağlı değildir; Cumhuriyet başsavcılığı resen soruşturur. Akrabalar arasında da cezasızlık yoktur (TCK 167/1). |
| Zamanaşımı | On beş yıl (TCK 66/1-d); kesen işlemlerle en çok yirmi iki yıl altı ay (TCK 67/4). |
| Tutuklama ve Adli Kontrol | Katalog suçtur (CMK 100/3-a-8); kuvvetli şüphe varsa tutuklama nedeni var sayılabilir. Azami tutukluluk kovuşturmada uzatmalarla en çok beş yıldır (CMK 102/2). Adli kontrol uygulanabilir. |
| Uzlaşma | CMK 253/1 listesinde yer almaz ve şikâyete bağlı değildir; uzlaştırma ve önödeme yoktur. |
| Etkin Pişmanlık | TCK 168/3: zararın kovuşturma başlamadan giderilmesinde cezanın yarısına, hüküm verilmeden önce giderilmesinde üçte birine kadarı indirilir; kısmi iadede mağdurun rızası aranır (168/4). |
| İndirim | Malın değerinin azlığı nedeniyle üçte birden yarıya kadar indirim (TCK 150/2); teşebbüs (TCK 35), yaş küçüklüğü (TCK 31) ve takdiri indirim (TCK 62). |
| Memuriyete Etkisi | Suç 657 sayılı Kanun m.48/A-5’te ayrıca sayılmamıştır; kasten işlenen bu suçtan bir yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkûmiyet memuriyete engeldir. |
| Görevli Mahkeme | Ağır ceza mahkemesi (5235 m.12; üst sınır on yılı aşar) · suça sürüklenen çocukta çocuk ağır ceza mahkemesi. |
Suçun Şartları ve Unsurları Nelerdir?
TCK 149, TCK 148’de tanımlanan yağma suçunun nitelikli hâllerini düzenler; bu nedenle önce temel yağmanın unsurları bulunmalıdır. Fail, mağduru kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden ya da malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit etmeli ya da ona cebir kullanmalıdır. Bu baskının sonucunda mağdur malı teslim etmeye ya da malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kalmalıdır. Senet verdirme, senet imzalatma veya var olan senedi imha ettirme de aynı cezayı gerektirir (TCK 148/2); mağdurun herhangi bir vasıtayla kendisini bilmeyecek ve savunamayacak hâle getirilmesi cebir sayılır (TCK 148/3). Temel hâlin cezası altı yıldan on yıla kadar hapistir; ayrıntısı TCK 148 yağma suçu sayfasındadır.
Yağma, tehdit ya da cebir ile hırsızlığın birleşmesinden oluşan bileşik bir suçtur. Cebir veya tehdit, malı almak ya da teslim ettirmek amacıyla kullanılmalıdır. Yargıtay 6. Ceza Dairesi, tartışma sırasında kızgınlıkla yapılan tehdit ve saldırının ardından mağdurun scooter’ının alındığı bir olayda, baskının malı almaya yönelmediğini kabul ederek yağma yerine kasten yaralama, nitelikli tehdit ve gece vakti hırsızlıktan hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle kararı bozmuştur. Baskının amacı, nitelikli yağma suçu ile ayrı ayrı daha hafif suçlar arasındaki sınırı çizer.
TCK 149/1’deki nitelikli hâller şunlardır: silahla işleme (a), failin kendisini tanınmayacak hâle koyması (b), birden fazla kişi tarafından birlikte işleme (c), yol kesme ya da konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde işleme (d), beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak kişiye karşı işleme (e), var olan veya var sayılan suç örgütlerinin korkutucu gücünden yararlanma (f), suç örgütüne yarar sağlama maksadı (g) ve gece vaktinde işleme (h). Silah, TCK 6/1-f’deki geniş tanıma göre belirlenir; ateşli silahın yanında bıçak gibi kesici aletler ve saldırıda fiilen kullanılmaya elverişli diğer şeyler de silahtır. Gece vakti, güneşin batmasından bir saat sonra başlayıp doğmasından bir saat önceye kadar süren zamandır (TCK 6/1-e). Kar maskesi veya kask takmak (b), mağdurun yaşı ya da hastalığı nedeniyle direnemeyecek durumda olması (e) uygulamada sık görülen hâllerdir.
Fail ve Mağdur
Fail herkes olabilir; suç özgü suç değildir. Mağdur, cebir veya tehdide maruz kalan ve malı teslim etmeye zorlanan kişidir; malın sahibi ile tehdit edilen kişi farklı olabilir, örneğin işyerinde çalışan kişiye karşı işlenen yağmada mal işverene aittir. Mağdurun beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda olması (149/1-e) cezayı belirleyen bir nitelikli hâldir. Malvarlığına karşı suçlarda yakın akrabalar için öngörülen cezasızlık hâli yağma ve nitelikli yağmada uygulanmaz (TCK 167/1).
Suçun Hukuki Konusu
Korunan hukuki değerler hem malvarlığı hem de kişinin vücut bütünlüğü ve irade özgürlüğüdür. Suçun maddi konusu taşınır maldır; TCK 148/2 kapsamında senet ve benzeri belgeler de konu olabilir. Malın değerinin azlığı suçu ortadan kaldırmaz, yalnız TCK 150/2’deki indirime yol açar. Konutta ya da işyerinde işlenen yağmada (149/1-d) konut ve işyerinin dokunulmazlığı da korunan değerler arasına girer.
Manevi Unsur
Suç yalnız kastla işlenir; taksirli hâli yoktur. Fail, cebir veya tehdidi malı almak ya da teslim ettirmek için kullandığını bilmeli ve istemelidir; kendisine veya başkasına yarar sağlama amacı aranır. Nitelikli hâllerin uygulanması için failin bu hâli bilmesi gerekir; örneğin diğer failin silah taşıdığını bilmeyen kişiye silahla yağma hâlinin yüklenmesi tartışmalıdır. Kişi bir hukuki ilişkiye dayanan alacağını tahsil amacıyla cebir veya tehdit kullanmışsa saik değiştiğinden yağma hükümleri değil, tehdit veya kasten yaralama hükümleri uygulanır (TCK 150/1).
Dikkat: Özel hayata ait bir sırrı ya da görüntüyü açıklamakla tehdit ederek para istemek yağma değil şantajdır (TCK 107). Yağmadaki tehdit hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik bir saldırı ya da malvarlığı itibarıyla büyük bir zarar içermelidir; tehdidin konusu nitelendirmeyi doğrudan değiştirir.
Suçun Cezası Nedir?
TCK 149/1’deki hâllerden biri bulunduğunda nitelikli yağmanın cezası on yıldan on beş yıla kadar hapistir; birden fazla bendin bulunması ceza aralığını değiştirmez, temel cezanın belirlenmesinde dikkate alınır.
| Hâl (fıkra) | Ceza | Görevli Mahkeme | Şikâyet / Uzlaşma |
|---|---|---|---|
| Nitelikli yağma (149/1-a…h) | On yıldan on beş yıla kadar hapis | Ağır ceza | Şikâyet aranmaz / uzlaştırma yok |
| Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (149/2) | Yağma cezasına ek olarak neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama hükümleri ayrıca uygulanır. | Ağır ceza | Şikâyet aranmaz / uzlaştırma yok |
| Değerin azlığı (150/2) | Ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir | Ağır ceza | Şikâyet aranmaz / uzlaştırma yok |
| Alacak tahsili amacıyla (150/1) | Yağma hükümleri değil, tehdit veya kasten yaralama hükümleri uygulanır | Uygulanan suça göre | Uygulanan suça göre |
| Teşebbüs (TCK 35) | Ceza dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir | Ağır ceza | Şikâyet aranmaz / uzlaştırma yok |
| Etkin pişmanlık (168/3) | Kovuşturmadan önce yarısına, hükümden önce üçte birine kadar indirim | Ağır ceza | Şikâyet aranmaz / uzlaştırma yok |
Temel Halinin Cezası (149/1)
TCK 149/1’deki bentlerden biri gerçekleştiğinde ceza on yıldan on beş yıla kadar hapistir; adli para cezası öngörülmemiştir. Temel yağmanın (TCK 148) altı ile on yıllık aralığına göre alt sınır dört yıl yükselir. Hâkim temel cezayı TCK 61/1’deki ölçütlere, özellikle kullanılan silahın türüne, mağdurun uğradığı zararın ağırlığına ve olayın süresine göre belirler. Uygulamada birden fazla bendin birlikte gerçekleşmesi, örneğin gece vakti, silahla ve birden fazla kişiyle işlenen yağma, temel cezanın alt sınırdan uzaklaştırılmasının gerekçesi olarak gösterilir. Mahkûmiyette TCK 53’teki hak yoksunlukları uygulanır.
Nitelikli Haller (149/1-a…h, 149/2)
Sekiz bendin her biri tek başına cezayı on yıldan on beş yıla kadar hapse çıkarır. Birlikte işleme bendinde (c) uygulamada en az iki kişinin suçu olay yerinde birlikte gerçekleştirmesi aranır; olay yerinde bulunmayan yardım edenin varlığı tek başına bu bendi uygulatmaz. Yol kesme ya da konutta, işyerinde veya eklentilerinde işleme (d) 6545 sayılı Kanunla 2014’te bugünkü biçimini almıştır. Suç örgütlerinin korkutucu gücünden yararlanma (f) ve suç örgütüne yarar sağlama maksadı (g) bentleri uygulanırken failin ayrıca suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçundan yargılanıp yargılanmayacağı ayrıca değerlendirilir. Yağma sırasında mağdurda TCK 87’deki ağır neticelerden biri gerçekleşirse yağma cezasının yanında kasten yaralama hükümleri de ayrıca uygulanır (149/2).
İndirim Halleri
Maddeye özgü indirim TCK 150/2’dedir: yağmanın konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir. Zarar aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen giderilirse TCK 168/3’teki etkin pişmanlık indirimi uygulanır. Fiili işlediği sırada on iki ile on beş yaş arasındaki ceza sorumluluğu bulunan çocukta ceza yarı, on beş ile on sekiz yaş arasında üçte bir oranında indirilir (TCK 31/2-3). Failin geçmişi ve yargılama sürecindeki davranışları gözetilerek altıda bire kadar takdiri indirim yapılabilir (TCK 62).
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Ceza hesabı; nitelikli hâller, artırım ve indirim nedenleriyle dosyadan dosyaya değişir.
Suçun Özel Görünüş Biçimleri
Teşebbüs
Nitelikli yağmaya teşebbüs mümkündür. Cebir veya tehdit uygulanmaya başlanıp mal alınamadan eylem failin elinde olmayan nedenlerle yarıda kalırsa ceza dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir (TCK 35/2). Yargıtay 6. Ceza Dairesi, yüzleri maskeli ve ellerinde tabanca bulunan sanıkların gece vakti eve girip mağduru tehdit ettiği, ancak alınacak para ya da değerli eşya bulamayıp ayrıldığı olayda nitelikli yağmaya teşebbüsten kurulan hükmü onamıştır. Fail kendi iradesiyle icradan vazgeçerse teşebbüsten cezalandırılmaz; o ana kadar gerçekleşen tehdit veya yaralama ayrı suç oluşturuyorsa yalnız ondan sorumlu olur (TCK 36).
İştirak
Suçun icra hareketlerini birlikte gerçekleştirenlerin her biri fail olarak sorumludur (TCK 37/1). Olay yerinde gözcülük yapan, mağduru bekleten ya da kaçış için araç hazırlayan kişinin konumu, olaydaki rolüne göre müşterek faillik ya da yardım etme (TCK 39) olarak belirlenir; yardım edenin cezası yarı oranında indirilir ve sekiz yılı geçemez. Azmettiren, işlenen suçun cezasıyla cezalandırılır (TCK 38/1). Faillerden birinin aşırılığı, örneğin diğerlerinin bilgisi dışında silah çekmesi, iştirak edenlerin sorumluluğunun sınırını belirleyen önemli bir sorudur.
İçtima (Zincirleme Suç ve Diğer Halleri)
Yağma suçunda zincirleme suç hükümleri uygulanmaz (TCK 43/3); her mağdura karşı ya da farklı zamanlarda işlenen her yağma ayrı bir suç oluşturur ve cezalar toplanır. Cebir ve tehdit yağmanın unsuru olduğundan bunlar için ayrıca tehdit suçundan ceza verilmez; ancak yağma sırasında TCK 87’deki ağır neticeler gerçekleşirse kasten yaralama hükümleri ayrıca uygulanır (149/2). Mağdurun yalnız yağmanın icrası süresince tutulması ayrı suç oluşturmaz; özgürlüğü yağmadan önce ya da sonra ayrıca kısıtlanmışsa kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (TCK 109) da gündeme gelir. Kullanılan silah ruhsatsızsa 6136 sayılı Kanun’a aykırılık suçu ayrıca oluşur.
Adli Para Cezasına Çevirme, Erteleme ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
Adli Para Cezasına Çevirme
TCK 50/1 ve 49/2’ye göre yalnız bir yıl veya daha az süreli hapis cezası adli para cezasına ya da diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir. Nitelikli yağmada alt sınır on yıl olduğundan, tamamlanmış suçta bu sınıra inmek mümkün değildir; teşebbüs, değer azlığı, etkin pişmanlık ve yaş küçüklüğü indirimleri birlikte uygulansa bile çevirme ancak istisnai hâllerde gündeme gelir.
Erteleme
TCK 51/1’e göre iki yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir; fiili on sekiz yaşından küçükken ya da altmış beş yaşını bitirmişken işleyen için sınır üç yıldır. Nitelikli yağmanın tamamlanmış hâlinde sonuç ceza bu sınırın çok üstünde kalır. Teşebbüs, malın değerinin azlığı ve yaş küçüklüğü gibi indirimlerin birlikte uygulandığı dosyalarda sınırın altına inilirse erteleme, kişinin daha önce kasıtlı suçtan üç aydan fazla hapse mahkûm edilmemiş olması şartıyla değerlendirilir.
HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması)
CMK 231/5’e göre hükmolunan ceza iki yıl veya daha az hapis ise HAGB kararı verilebilir; nitelikli yağmada bu sınıra ancak birden fazla indirimle ulaşılabilir. Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması ve yeniden suç işlemeyeceği kanaatinin oluşması gerekir (CMK 231/6). Malvarlığına karşı bu suçta mağdurun zararının aynen iade, eski hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmesi de şarttır (CMK 231/6-c). Denetim süresi beş yıldır ve karara karşı istinaf yoluna gidilir (CMK 231/8, 231/12). HAGB, 7589 sayılı Kanunla aynı içerikle yeniden düzenlenmiş olup bugün de uygulanmaktadır.
Suçun Soruşturma ve Kovuşturma Aşamaları
Soruşturma mağdurun ihbarı ya da kolluğun olaya müdahalesiyle başlar ve Cumhuriyet savcısınca resen yürütülür. Tipik deliller; mağdur ve tanık beyanları, teşhis tutanakları, olay yeri ve çevredeki kamera kayıtları, HTS ve baz kayıtları, parmak izi ve DNA incelemeleri, ele geçen eşya ile silah ve doktor raporlarıdır. Yağma, iletişimin denetlenmesi (CMK 135/8) ve teknik araçlarla izleme (CMK 140/1) yapılabilecek suçlar arasındadır. Alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektirdiğinden şüpheli ve sanığa istemi aranmadan müdafi görevlendirilir (CMK 150/3). Yeterli şüphe varsa iddianame ağır ceza mahkemesine verilir.
Nitelikli yağma suçu kovuşturmalarında en çok tartışılan delil meselesi mağdur beyanının değeridir. Yargıtay, olaydan hemen sonra alınan, sanıkla husumet bulunmayan mağdurun tutarlı beyanını diğer delillerle birlikte mahkûmiyete yeterli görürken, çelişkili ve başka türlü doğrulanabilecek olayda tek başına mağdur beyanıyla yetinilmesini şüpheden sanık yararlanır ilkesine aykırı saymaktadır. Teşhisin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ve taraflar arasında bir alacak ilişkisi bulunup bulunmadığı da sıkça incelenir. Hükme karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinafa, bölge adliye mahkemesi kararına karşı da iki hafta içinde temyize başvurulabilir; indirimlerle beş yıl veya altına inen cezalarda istinafın esastan reddi ve bu cezayı artırmayan kararlar temyiz edilemez (CMK 286/2-a, b). Nitelikli yağma suçu için hazırlanmış savunma dilekçesi örneği, istinaf dilekçesi örneği ve temyiz dilekçesi örneği sitemizde yer alır.
Suçta Gözaltı ve Tutukluluk Halleri
CMK 91/1’e göre gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkime gönderilme için zorunlu süre hariç yirmi dört saattir; bu yol süresi on iki saati geçemez. Toplu olarak işlenen suçlarda Cumhuriyet savcısı süreyi her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün uzatabilir (CMK 91/3). Yağma, suçüstü hâlinde mülki amirlerce belirlenen kolluk amirlerinin yirmi dört saate kadar, toplu olarak işlenen suçlarda kırk sekiz saate kadar gözaltı kararı verebildiği suçlar arasında sayılmıştır (CMK 91/4-b); bu durumda kişi en geç kırk sekiz saat, toplu olarak işlenen suçlarda dört gün içinde hâkim önüne çıkarılır.
TCK 149 katalog suçtur (CMK 100/3-a-8); suçun işlendiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe varsa tutuklama nedeni var sayılabilir, yine de tutuklamanın orantılı olması gerekir. Azami tutukluluk süresi soruşturmada bir yıldır; toplu olarak işlenen suçlarda bir yıl altı ay olup altı ay daha uzatılabilir (CMK 102/4). Kovuşturmada süre iki yıldır ve uzatmalarla toplam beş yılı geçemez (CMK 102/2). Fiili işlediği sırada on beş yaşını doldurmamış çocuklarda bu süreler yarı, on sekiz yaşını doldurmamış çocuklarda dörtte üç oranında uygulanır (CMK 102/5). Tutuklama yerine yurt dışına çıkış yasağı, imza yükümlülüğü ya da konutu terk etmeme gibi adli kontrol tedbirlerine hâkim karar verir.
Uzlaşma, Şikayet Süresi, Zamanaşımı, Etkin Pişmanlık ve Görevli Mahkeme
Uzlaşma Mümkün mü?
Uzlaştırma mümkün değildir. CMK 253/1-b’deki listede yağma ve nitelikli yağma sayılmamıştır ve suç şikâyete bağlı olmadığından 253/1-a kapsamına da girmez. Üst sınırı altı ayı aştığından önödeme (TCK 75) de uygulanmaz. Mağdurun zararını gidermek ise etkin pişmanlık yoluyla cezayı azaltır.
Şikayet Süresi Ne Kadardır?
Şikâyet süresi yoktur. Suç resen soruşturulduğundan TCK 73’teki altı aylık süre uygulanmaz; mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi soruşturmayı ya da davayı sona erdirmez.
Dava Zamanaşımı Süresi
Nitelikli yağmada üst sınır on beş yıl olduğundan dava zamanaşımı on beş yıldır (TCK 66/1-d). Süre suçun işlendiği günden, teşebbüste son hareketin yapıldığı günden işlemeye başlar (TCK 66/6). Kesen işlemler varsa süre en fazla yarısı kadar uzar ve yirmi iki yıl altı ayı geçemez (TCK 67/4). Fiili on iki ile on beş yaş arasında işleyenlerde sürenin yarısı, on beş ile on sekiz yaş arasında işleyenlerde üçte ikisi geçince dava düşer (TCK 66/2).
Etkin Pişmanlık Hükümleri
Nitelikli yağmada etkin pişmanlık TCK 168/3’te özel olarak düzenlenmiştir. Fail, azmettiren veya yardım eden bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen giderirse; bu, kovuşturma başlamadan önce olmuşsa cezanın yarısına, kovuşturma başladıktan sonra ve hüküm verilmeden önce olmuşsa üçte birine kadarı indirilir. Kovuşturmanın başlangıcı iddianamenin kabulüdür. Zarar kısmen giderilmişse indirim için ayrıca mağdurun rızası aranır (168/4). Kanun failin bizzat pişmanlık göstermesini aradığından, malın kolluk tarafından ele geçirilip iade edilmesi kural olarak bu hükmün kapsamına girmez.
Görevli Mahkeme Hangisidir?
Nitelikli yağma davalarına ağır ceza mahkemesi bakar. 5235 sayılı Kanunun 12. maddesi yağma suçunu ve on yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçları ağır ceza mahkemesinin görevine verir; TCK 149’un üst sınırı on beş yıldır. Suça sürüklenen çocuk hakkında dava çocuk ağır ceza mahkemesinde görülür. Hükme karşı istinaf süresi, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK 273/1).
Yargıtay Kararları
Yargıtay 6. Ceza Dairesi, 01.07.2026 tarihli, 2024/2180 E., 2026/5583 K.
Gece vakti sokakta bir gruba evlerine gitmelerini söyleyen mağdur, gruptan iki kişinin tehdit ve saldırısına uğramış, olayın sonunda apartman girişinde kalan scooter’ı alınmıştır. İlk derece mahkemesi nitelikli yağmadan mahkûmiyet kurmuş, bölge adliye mahkemesi istinafı esastan reddetmiştir. Daire, tehdit ve cebrin malı almak amacıyla değil tartışma sonucunda gerçekleştiğini, bu nedenle kasten yaralama, silahla ve birden çok kişiyle tehdit ve gece vakti hırsızlıktan hüküm kurulması gerektiğini belirterek hükmü oy çokluğuyla bozmuştur.
… failin mağdura yönelttiği cebir veya tehdidin kendisi veya başkasına yarar sağlamak amacıyla malı teslime veya alınmasına karşı koymamaya zorlamak amacıyla gerçekleştirmiş olması gerekir. …
… sanık hakkında kasten yaralama, silahla ve birden çok kişiyle tehdit ve gece vakti hırsızlık suçlarından hükümler kurulması …
Yargıtay 6. Ceza Dairesi, 21.05.2026 tarihli, 2024/6250 E., 2026/4574 K.
Silahla ve birden fazla kişiyle yağmadan mahkûm edilen sanıklar, mağdurun önceden avans aldığı işi yapmaması nedeniyle aralarında alacak ilişkisi bulunduğunu savunmuştur. Daire, TCK 150/1’in uygulanması için şekle uygun olmasa da meşru bir hukuki ilişkinin yeterli olduğunu, alacağın hukuk mahkemesindeki gibi ispatının beklenemeyeceğini belirtmiştir. Alacak ilişkisi araştırılmadan hüküm kurulmasını eksik inceleme sayarak bozmuş, olay yerinde bulunmadığı tanık beyanıyla sabit olan bir sanık bakımından ise beraat gerektiğini kabul etmiştir.
… hukuki ilişkiye dayanan bir alacağın tahsili amacıyla cebir veya tehdit kullanılması halinde eylem yağma suçunu oluşturmakla birlikte, bu özel düzenleme nedeniyle fail kasten yaralama ve/veya tehdit suçundan cezalandırılacaktır. …
… Alacak iddiasının varlığını kabul için mutlaka alacak davası açılıp ıspatının beklenilmemesi gerekir. …
Yargıtay 6. Ceza Dairesi, 28.05.2024 tarihli, 2022/11253 E., 2024/6761 K.
Akşam saatlerinde yüzleri kar maskeli, ellerinde tabanca bulunan sanıklar mağdurun evine girip tehdit etmiş, para ve değerli eşya bulamadan ayrılmıştır; sanıklardan biri yakalanınca olayda taşıdığı oyuncak tabancayı teslim etmiştir. İlk derece mahkemesi silahla, tanınmayacak hâle gelerek, birden fazla kişiyle ve gece vakti nitelikli yağmaya teşebbüsten mahkûmiyet kurmuş, istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir. Daire, mağdurun olaydan hemen sonra alınan beyanını, sanıklarla husumet bulunmamasını ve tutanakları birlikte değerlendirerek hükmü onamıştır.
… Mağdurun sıcağı sıcağına alınan beyanı, sanıklar ile arasında husumet olmaması, sanıkların olay yerinde olduklarına dair beyanları, kolluk kuvvetleri tarafından düzenlenen tutanaklar karşısında suçun sübutuna ilişkin temyiz sebebi yönünden hukuka aykırılık bulunmamıştır. …
Sık Sorulan Sorular
Nitelikli yağma cezası kaç yıl?
Nitelikli yağmanın cezası on yıldan on beş yıla kadar hapistir. Yağma sırasında neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama da gerçekleşmişse ayrıca kasten yaralama hükümleri uygulanır; teşebbüs, değer azlığı ve etkin pişmanlık cezayı azaltır.
Gasp ile nitelikli yağma aynı şey mi?
Gasp, yağmanın halk arasındaki adıdır. Cebir veya tehditle mal alınması TCK 148’deki yağmadır; bu eylem silahla, gece, birden fazla kişiyle, konutta veya işyerinde ya da maddede sayılan diğer koşullarla işlenirse TCK 149’daki nitelikli yağma oluşur.
Nitelikli yağma suçunda tutuklama olur mu?
Nitelikli yağma CMK 100/3’teki katalog suçlardandır; kuvvetli şüphe varsa tutuklama nedeni var sayılabilir. Yine de tutuklamanın orantılı olması ve adli kontrolün yetersiz kalması gerekir; kovuşturmada tutukluluk uzatmalarla en çok beş yıl sürebilir.
Nitelikli yağmada etkin pişmanlık var mı?
Var. Fail mağdurun zararını aynen iade veya tazminle tamamen giderirse ceza, kovuşturma başlamadan önce yarısına, hüküm verilmeden önce üçte birine kadar indirilir. Kısmi iadede indirim için mağdurun rızası gerekir.
Alacağını almak için zor kullanan yağmadan mı yargılanır?
Hayır, bir hukuki ilişkiye dayanan alacağın tahsili amacıyla cebir veya tehdit kullanılmışsa yağma değil, tehdit veya kasten yaralama hükümleri uygulanır (TCK 150/1). Alacak ilişkisinin şekle uygun olması gerekmez, ancak somut olgularla desteklenmelidir.